Nhóm nghiên cứu đã tiến hành khảo sát, thu thập số liệu từ năm 2017 đến 2023, từ đó phân tích và đánh giá khách quan thực trạng tổ chức bộ máy, năng lực đội ngũ cán bộ, điều kiện hoạt động, cơ chế phối hợp và phương thức hoạt động tại các ấp, khóm, khu trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long. Kết quả nghiên cứu cho thấy, trong thời gian qua, tỉnh đã có nhiều nỗ lực trong việc củng cố và nâng cao chất lượng hoạt động ở cơ sở. Nhiều mô hình hay, cách làm hiệu quả đã được triển khai như xây dựng ấp, khóm văn hóa, tổ nhân dân tự quản, các phong trào thi đua yêu nước, vận động nhân dân tham gia phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ an ninh trật tự, giữ gìn vệ sinh môi trường... Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động của ấp, khóm, khu vẫn còn tồn tại một số hạn chế nhất định như: trình độ và tuổi tác của một bộ phận cán bộ cơ sở còn hạn chế; chế độ đãi ngộ cho người trực tiếp tham gia hoạt động còn thấp; sự tham gia ý kiến chưa thực sự tích cực của người dân trong các hội nghị; công tác tuyên truyền vận động ở một số nơi còn hình thức và sự phối hợp giữa các tổ chức đôi khi chưa chặt chẽ… Trong bối cảnh hiện nay, khi Đảng và Nhà nước đang đẩy mạnh công cuộc cải cách hành chính, xây dựng chính quyền cơ sở vững mạnh, triển khai chính quyền số, đồng thời chuẩn bị cho việc sắp xếp, sáp nhập đơn vị hành chính các cấp, thì việc nâng cao chất lượng tổ chức và hoạt động của ấp, khóm, khu dân cư càng trở nên cấp thiết. Đề tài đã đề xuất một số giải pháp trọng tâm như: kiện toàn tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả; nâng cao chất lượng đào tạo, bồi dưỡng, chuẩn hóa đội ngũ cán bộ cơ sở; cải thiện chế độ, chính sách để tạo động lực cho cán bộ; đầu tư cơ sở vật chất phục vụ công tác; đổi mới phương thức hoạt động theo hướng gần dân, sát dân, lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo chất lượng công việc; tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý, điều hành ở cơ sở. Việc nâng cao chất lượng tổ chức và hoạt động của ấp, khóm, khu dân cư là điều kiện tiên quyết để xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh, chính quyền thân thiện, phục vụ nhân dân, đồng thời là nền tảng quan trọng để tỉnh Vĩnh Long phát triển ổn định, bền vững trong giai đoạn mới. Qua nghiên cứu đề tài "Thực trạng và giải pháp nâng cao chất lượng tổ chức và hoạt động của ấp, khóm, khu trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long", có thể rút ra một số bài học kinh nghiệm sau: sự kết hợp chặt chẽ giữa lý luận và thực tiễn; cần chú trọng công tác tuyển chọn, đào tạo, bồi dưỡng và tạo động lực cho đội ngũ cán bộ ở ấp; cần có cơ chế khuyến khích và tạo điều kiện để người dân tham gia vào các hoạt động của ấp, khóm, khu; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động ở ấp, phát huy vai trò công tác kiểm tra, giám sát.